22 Tuổi Và Những Thứ Mình Ước Ai Đó Nói Sớm Hơn

Mình 22. Founder một công ty phân phối nhạc số, đối tác quốc tế, doanh thu triệu đô. Nghe thì oai. Nhưng nếu được quay lại nói chuyện với mình của vài năm trước, đây là những thứ mình sẽ nói.

Nỗi sợ là nhiên liệu tốt nhất, nhưng nó sẽ cháy hết

Mình bắt đầu vì sợ nghèo. Sợ không có tiền đi học. Sợ ba mẹ phải vay tiền vì mình. Nỗi sợ đó đẩy mình đi mỗi ngày, không cho mình dừng, không cho mình lười. Nó hiệu quả. Rất hiệu quả. Mình xây được công ty, xây được nhà cho ba mẹ, lo được cho gia đình.

Nhưng không ai nói cho mình biết: khi hết sợ thì sao? Khi mục tiêu đạt rồi, nỗi sợ biến mất, thì cái gì đẩy mình tiếp? Mình ước ai đó nói sớm rằng phải tìm một lý do khác bên cạnh nỗi sợ. Vì nỗi sợ là nhiên liệu mạnh, nhưng không bền. Đến một ngày nó cháy hết, mà mình chưa kịp tìm thứ thay thế, mình sẽ đứng giữa đường không biết đi đâu.

Không ai thấy bạn cho đến khi bạn có kết quả

Lúc mình nợ vài trăm triệu, ốm sốt tự nấu cháo, chạy xe máy té giữa đường tự đứng dậy, không một ai hỏi ổn không. Vì không ai biết. Mình làm mọi thứ trong im lặng, một mình, không than, không kể.

Rồi khi có kết quả, người ta bắt đầu thấy mình. Bắt đầu hỏi “làm thế nào”. Bắt đầu gọi mình là “thành công”.

Mình ước ai đó nói sớm rằng đừng mong được công nhận trước khi có kết quả. Nó sẽ không đến. Và khi nó đến, nó cũng không cho mình cảm giác mình tưởng nó sẽ cho.

Tiền giải quyết được vấn đề cũ, nhưng tạo ra vấn đề mới

Hồi nghèo, mình nghĩ có tiền là hết khổ. Đúng, tiền giải quyết được rất nhiều thứ. Mua nhà cho ba mẹ, lo cho ông bà, không phải lo cơm áo nữa. Nhưng tiền không mua được giấc ngủ ngon, không mua được người hiểu mình, không mua được cảm giác “đủ”.

Mua xe mới, vui mấy ngày rồi thôi. Đồng hồ tiền tỷ, đeo lên tay rồi cũng quen. Mình ước ai đó nói sớm rằng vật chất chỉ giải quyết được phần “cần”. Phần “muốn” thì nó không bao giờ lấp đầy được. Biết sớm thì đỡ thất vọng khi đến lúc.

Người yêu không phải chỗ dựa mặc định

Mình từng nghĩ yêu một người trong giai đoạn khó nhất sẽ giúp mình có chỗ dựa. Hoá ra bị phản bội. Cay. Đau. Mất niềm tin vào con người luôn. Nhưng hai năm nhìn lại, mình hiểu: mình đã đặt một kỳ vọng quá lớn lên một người không phải lúc nào cũng gánh được. Và mình yêu trong lúc bản thân chưa ổn, thì mối quan hệ cũng không thể ổn.

Mình ước ai đó nói sớm rằng đừng tìm chỗ dựa khi bản thân chưa tự đứng được. Vì nếu chỗ dựa đó sụp, mình sẽ ngã nặng hơn.

Cô đơn nhất không phải lúc một mình, mà là ở giữa đám đông

Mình ở Đà Nẵng. Có người xung quanh. Có team. Có đối tác. Có người quen. Nhưng không có ai hiểu thật sự mình đang trải qua gì. Mấy đứa thân nhất thì ở Hà Nội với Sài Gòn. Nên nhiều đêm tự nhậu một mình cho dễ ngủ, hoặc nightdrive đến 2-3 giờ sáng cho mệt người rồi về.

Mình ước ai đó nói sớm rằng thành công không tự động mang theo người hiểu mình. Phải chủ động tìm, chủ động giữ, chủ động mở lòng. Mà cái này lại khó hơn xây công ty nhiều.

Nói “không” quan trọng hơn nói “được”

Trong kinh doanh, mình từng sợ mất deal nên cái gì cũng gật. Gật rồi ôm việc, ôm điều kiện bất lợi, ôm stress. Sau này mình học được: deal tốt là deal mà cả hai bên đều thoải mái. Nếu mình phải nuốt quá nhiều thì deal đó không bền.

Mình ước ai đó nói sớm rằng cứ từ chối đi. Deal đúng sẽ đến. Người đúng sẽ ở lại. Còn cái gì mất vì mình nói “không” thì nó không phải của mình.

Sức khoẻ tinh thần không phải thứ để “vượt qua”

Mình từng nghĩ áp lực thì cứ chịu, mệt thì cứ cố, buồn thì cứ nén. Nén lâu quá thì có lúc vỡ ra. Có những đêm mệt đến mức không thấy lý do để tiếp tục. Mình đã qua, nhưng không phải vì mình mạnh. Mà vì may.

Mình ước ai đó nói sớm rằng đừng đợi đến lúc vỡ mới xử lý. Tìm người nói chuyện. Tìm cách đặt áp lực xuống. Không phải yếu. Mà là khôn.

Đi xa để biết mình muốn gì

Mình đi Singapore tham dự All That Matters, gặp YouTube Music, Tencent Music, Labelcamp. Mình đi Dubai cùng anh em, thấy một thành phố mà 50 năm trước chỉ là sa mạc. Mỗi chuyến đi đều cho mình một thứ: góc nhìn. Thấy thế giới đang chơi ở level nào, thấy người ta dám nghĩ lớn đến đâu, rồi về tự hỏi mình đang ở đâu.

Mình ước ai đó nói sớm rằng đừng tiếc tiền đi. Tiền đi có thể kiếm lại. Nhưng góc nhìn một khi đã mở thì không thu hẹp lại được.

Viết ra, nói ra, đừng giữ trong đầu

Mình giữ mọi thứ trong đầu suốt mấy năm. Không kể ai. Không viết ra. Cứ nén. Đến lúc bắt đầu viết blog, kể lại hành trình, chia sẻ thật, mình mới nhận ra: nó nhẹ hơn rất nhiều khi đặt xuống. Không phải vì ai đọc rồi giúp. Mà vì hành động viết ra, nói ra, nó tự nó đã là một cách chữa lành.

Mình ước ai đó nói sớm rằng giữ trong đầu không phải là mạnh. Nó chỉ là sợ. Sợ người ta đánh giá, sợ người ta thấy mình yếu. Nhưng nói ra rồi mới biết: không ai đánh giá nhiều bằng chính mình.

Tuổi trẻ là bất lợi, cho đến khi nó là lợi thế

Ngồi cùng bàn với người hơn mình cả chục tuổi, bị nhìn kiểu “thằng này biết gì”. Quen rồi. Nhưng mình nhận ra một thứ: startup lúc còn trẻ, còn đang đi học, có lợi thế mà ít ai nghĩ tới. Ba mẹ vẫn lo cơm áo, mình chỉ cần lo xây. Không phải gánh tiền nhà, tiền ăn, tiền sinh hoạt mỗi tháng. Toàn bộ năng lượng dồn vào một chỗ.

Nếu đợi ra trường rồi mới bắt đầu, lúc đó ai lo cho mình? Tự đi làm, tự gồng vài năm, rồi mới dám nghĩ đến startup. Mất thêm 3-5 năm chỉ để về lại vạch xuất phát. Mình ước ai đó nói sớm rằng đừng đợi “đúng lúc”. Đúng lúc nhất là lúc mình còn ít thứ để mất nhất.

Đừng so sánh hành trình của mình với ai

Mỗi người một xuất phát điểm. Thằng A có ba mẹ hỗ trợ vốn. Thằng B có network sẵn. Thằng C có người dẫn đường. Mình không có gì, nên mình chạy chậm hơn. Và lúc chạy chậm, nhìn sang người ta đã đến đích, rất dễ nản.

Nhưng nhìn người ta có A B C mà quên rằng người ta cũng mất D E F. Ai cũng đánh đổi, chỉ là đánh đổi khác nhau. Mình ước ai đó nói sớm rằng so sánh là con đường nhanh nhất để ghét chính mình. Chạy đường mình thôi.

Không phải ai ở bên lúc thành công đều là bạn

Lúc mình chưa có gì, xung quanh rất vắng. Lúc mình bắt đầu có kết quả, bỗng nhiên nhiều người xuất hiện. Quan tâm. Hỏi thăm. Rủ hợp tác. Lúc đầu mình vui vì tưởng có thêm bạn. Sau mới hiểu: người đến vì kết quả sẽ đi khi kết quả hết.

Mình ước ai đó nói sớm rằng phân biệt sớm để đỡ đau. Người thật sự ở cạnh mình là người ở đó từ lúc mình chưa có gì. Đếm trên đầu ngón tay. Nhưng quý hơn trăm người đến sau.

Giữ người đúng khó hơn tìm người mới

Team, bạn bè, đối tác. Tìm được người hợp đã khó, giữ được còn khó hơn. Mình từng mải chạy theo mục tiêu mà quên chăm sóc những mối quan hệ quan trọng nhất. Đến lúc nhìn lại, có người đã đi rồi.

Mình ước ai đó nói sớm rằng quan hệ cũng như cây. Không tưới thì chết. Không phải vì người ta không thương mình, mà vì ai cũng có giới hạn chờ đợi.

Học cách ở một mình mà không cô đơn

Mình sống một mình ở Đà Nẵng. Ăn một mình. Làm việc một mình. Nhiều đêm chỉ có mình và căn phòng. Lúc đầu thấy bình thường. Lâu dần nó ăn mòn. Nightdrive, nhậu một mình, nén cảm xúc, đó là cách mình đối phó. Nhưng đối phó không phải là giải quyết.

Mình vẫn đang tập. Chưa giỏi. Nhưng bắt đầu hiểu rằng ở một mình và cô đơn là hai thứ khác nhau. Ở một mình mà biết mình đang làm gì, đang đi đâu, thì nó ổn. Cô đơn là khi ngồi giữa mọi thứ mà không biết mình thuộc về đâu. Mình ước ai đó nói sớm rằng phải học cái này, chứ nó không tự đến.

Discipline hơn motivation

Motivation đến rồi đi. Có hôm thức dậy đầy năng lượng, có hôm không muốn làm gì cả. Nếu chỉ làm khi có motivation thì một tuần được 2-3 ngày. Còn lại nằm.

Discipline là thứ giữ mình ngồi vào bàn khi đầu trống, khi mệt, khi không muốn. Mình ước ai đó nói sớm rằng đừng đợi “có cảm hứng”. Ngồi xuống. Bắt đầu. Cảm hứng sẽ đến sau khi bắt đầu, không phải trước.

Cho đi sớm hơn mình nghĩ

Mình từng nghĩ phải giàu rồi mới cho. Phải đủ rồi mới lo cho người khác. Nhưng “đủ” là bao nhiêu? Không bao giờ đủ nếu cứ đợi. Mình bắt đầu lo cho ba mẹ, cho ông bà ngoại từ khi thu nhập chưa ổn định lắm. Vì không biết ngày mai thế nào. Vì sợ đợi đến lúc “sẵn sàng” thì đã muộn.

Mình ước ai đó nói sớm rằng cho đi không làm mình nghèo hơn. Nó làm mình nhẹ hơn. Và nó nhắc mình nhớ vì sao mình bắt đầu.